In gesprekken over rouw hoor ik vaak verschillende ervaringen: sommigen voelen zich gezien door hun huisarts of psycholoog, anderen lopen vast in wachttijden of weten niet goed waar ze terecht kunnen.
Tegelijk merk ik ook hoe lastig rouw soms bespreekbaar is in onze maatschappij. Verdriet na het overlijden van een ouder is iets wat veel mensen meemaken, maar toch voelt het voor velen eenzaam. Het lijkt soms alsof we niet goed weten hoe we ermee om moeten gaan – als rouwende, maar ook als omgeving.
Vanuit die ervaring ben ik een Instagrampagina gestart: @rouwcirkel013, bedoeld om herkenning en verbinding te vinden met andere rouwenden.
Via deze pagina stelde ik een aantal vragen aan mensen die een ouder verloren over hun ervaringen met hulp zoeken.
In totaal reageerden 29 mensen. Het is geen wetenschappelijk onderzoek, maar het geeft wel een inkijkje in hoe rouwenden hun weg proberen te vinden in het zorgsysteem.
Van de 29 mensen gaf:
- 15 aan hulp te hebben gezocht bij de huisarts
- 6 via een andere zorgorganisatie
- 8 mensen zochten geen hulp
Dat betekent dat bijna een derde van de mensen helemaal geen hulp zocht. Dat kan verschillende redenen hebben: zelfredzaamheid, twijfel of hulp wel nodig is, het gevoel dat rouw “er gewoon bij hoort”, of simpelweg niet weten waar je terecht kunt.
Wanneer mensen wel hulp kregen, zag dat er verschillend uit:
- gesprekken bij de praktijkondersteuner (6)
- doorverwijzing naar een psycholoog (10)
- doorverwijzing naar een rouwtherapeut (2)
- medicatie (2)
Opvallend is dat rouw vaak terechtkomt binnen de reguliere GGZ, bijvoorbeeld onder angst- of stemmingsklachten. Rouwtherapie wordt namelijk niet altijd vergoed, waardoor mensen soms via een andere route hulp krijgen.
Sommige reacties laten zien waar mensen tegenaan lopen:
“De praktijkondersteuner was fijn om mee te praten, maar het initiatief lag wel bij mij.”
“Ik werd doorverwezen naar een psycholoog, maar omdat ik geen suïcidegedachten had kreeg ik geen vervolg.”
“Omdat rouwtherapie niet vergoed wordt, werd het uiteindelijk onder ‘angst’ geschreven.”
Wat mensen zelf noemen als helpend, is niet alleen professionele behandeling. Veel reacties gaan juist over herkenning, kennis over rouw en contact met anderen die hetzelfde meemaken.
Rouw is geen stoornis, maar een menselijke reactie op verlies. Tegelijkertijd kan het wel ontregelend zijn en vragen oproepen waar je hulp bij wilt.
De reacties laten zien hoe verschillend die ervaringen zijn. Sommigen vinden steun in gesprekken met een professional, anderen vooral in herkenning en verhalen van mensen die hetzelfde meemaken.
Misschien ligt daar ook een belangrijke taak: meer ruimte voor het delen van ervaringen en kennis over rouw, zodat mensen zich minder alleen voelen in wat ze doormaken.
Voor mij was dat ook de reden om @rouwcirkel013 te starten: een plek waar verhalen gedeeld kunnen worden en waar herkenning centraal staat.
Want rouw is persoonlijk. Maar niemand zou zich er alleen in hoeven voelen.
